|
BRON: Reformatorisch Dagblad
De Klerk
De organist Albert de klerk was tijdens zijn leven bekend en geliefd vanwege
zijn sprankelende en sfeervolle orgelspel. Muziek had De klerk met de
paplepel ingegoten gekregen: zijn vader was zanger, fluitist, dirigent en
componist. Aan het begin van de Eerste Wereldoorlog was deze uit Vlaanderen
naar Haarlem gevlucht, waar hij muziekrecensent werd van de krant en
dirigent van het koor van de Josephkerk. Daar was het dat Albert van jongs
af aan gregoriaans, meerstemmige koorzang en orgelmuziek te horen kreeg, het
laatste ten gehore gebracht door de vermaarde Hendrik Andriessen. Toen deze
in l934 naar Utrecht vertrok, volgde De Klerk, 17 jaar oud, hem op.
Na een opleiding aan het conservatorium bij Andriessen, De Wolf en Van der
Horst werd De Klerk orgeldocent aan het Instituut voor Katholieke Kerkmuziek
in Utrecht (1946); later aan het Amsterdams Conservatorium (1964). In l956
werd hij, met Piet Kee, benoemd tot stadsorganist van Haarlem. Daarnaast was
hij actief als componist en als dirigent van een Haarlems oratoriumkoor.
Negen jaar geleden stierf De Klerk. In de Josephkerk werd Hij opgevolgd door
zijn leerling Gemma Coebergh. Als eerbetoon aan haar leermeester en
voorganger heeft deze, op het orgel aan de Josephkerk, een cd gemaakt waarop
muziek van De Klerk te beluisteren is. In deze composities, die vaak een
neerslag waren van zijn improvisaties, is te horen dat De Klerk van vele
markten thuis was. Want behalve bewerkingen van gregoriaanse gezangen, zoals
de ”Acht fantasieën over gregoriaanse thema’s” en de muziek voor de ”17e
zondag na Pinksteren” zijn er bewerkingen te horen van liederen uit het
Liedboek voor de kerken. En behalve vrije werken vol impressionistische
klanken. zoals de ”12 images” waarin De Klerk leerlingen portretteert, zijn
er regelmatig strenge canons en fuga’s te beluisteren, bijvoorbeeld in het
koraalvoorspel ”Christe du bist licht ende dag”. Wat opvalt is dat De Klerks
eerste composities uit de jaren veertig met hun pompeuze en breed
uitgesponnen geluiden nog sterk onder de invloed staan van Andriessen. Maar
dat ook dan al, bijvoorbeeld in ”Een kindekijn is ons geboren”, de
speelsheid van de Klerk om de hoek komt kijken.
Op de cd zorgt Coebergh voor een goede vertolking van De Klerks muziek,
Jammer is dat
er erg veel zachte, sfeervolle werkjes en weinig hoogtepunten uit zijn
oeuvre op te horen zijn. Desalniettemin is de cd een aardige aanvulling op
alles wat de meester zelf al improviserend op radiobanden, platen en cd’s
heeft nagelaten,
N.a.v."Albert de Klerk (1917-1998)”.
Gemme Coebergh, Adema-orgel,
St. Josephkerk, Haarlem; Prestare
ZWF 3331542; € 22,50.
J. Veerman
BRON: Reformatorisch Dagblad |
